Serce w największym uproszczeniu składa się z mięśnia sercowego (silnika, mechanizmu tłocznego) oraz zastawek serca (stanowiących zawory, kierujące przepływem krwi z tętnic do aorty).

Wyróżniamy następujące wady zastawkowe:

• wady zastawki mitralnej:  
  • zwężenie zastawki mitralnej
  • niedomykalność zastawki mitralnej
• wady zastawki aortalnej:
  • zwężenie zastawki aortalnej
  • niedomykalność zastawki aortalnej

Niedomykalność zastawki mitralnej

Niedomykalność zastawki mitralnej (mitral valve regurgitation) jest to wada serca polegająca na wstecznym przepływie krwi z lewej komory serca do lewego przedsionka. Jest to spowodowane nieprawidłowym zamknięciem płatków zastawki mitralnej.

U 10-40% osób stwierdza się w badaniu echokardiograficznym obecność niewielkiego przepływu zwrotnego do lewego przedsionka, któremu nie towarzyszą zmiany zastawek. Jest to tzw. fizjologiczna fala zwrotna. Niedomykalność zastawki mitralnej może być ostra i przewlekła.

Przyczyny ostrej niedomykalności zastawki mitralnej:

• Zmiany płatków zastawki: infekcyjne zapalenia wsierdzia, uraz płatków
• Pęknięcie struny ścięgnistej: zwyrodnienie śluzowate, infekcyjne zapalenia wsierdzia, idiopatyczne, uraz
• Choroby mięśni brodawkowatych: zawał serca, skrobiawica, sarkoidoza, uraz, ostra rozstrzeń lewej komory
• Śluzak lewego przedsionka

Niedomykalność ostra ma przebieg gwałtowny i nieleczona operacyjnie kończy się zwykle zgonem.

Przyczyny przewlekłej niedomykalności zastawki mitralnej:

• Choroba reumatyczna
• Infekcyjne zapalenia wsierdzia
• Zmiany zwyrodnieniowe aparatu zastawkowego
• Choroby układowe tkanki łącznej: toczeń, twardzina układowa, zespół antyfosfolipidowy
• Choroby mięśnia sercowego: choroba niedokrwienna serca, kardiomiopatia rozstrzeniowa i przerostowa
• Choroby spichrzeniowe
• Wady wrodzone

Niedomykalność przewlekła może mieć kilkunastoletni bezobjawowy przebieg. Dlatego ważne są regularne badania echokardiograficzne pacjentów z ta wadą by ustalić odpowiedni czas operacji

Leczenie niedomykalności zastawki mitralnej jest operacyjne:

• Wymiana zastawki na zastawkę sztuczną (najczęściej stosowana)
• Wymiana zastawki na zastawkę biologiczną
• Plastyka pierścienia mitralnego
• Plastyka płatków zastawki i aparatu odzastawkowego